İçeriğe geç

Apple “i” harfini kaldırıyor! Peki neden?

Hiç dikkatinizi çekti mi? Apple’ın 2000’li yıllarda tanıttığı pek çok  ürünün model isimlendirmelerinde “i” harfini kullanılırken; iPhone, iPad, iPod gibi… Günümüzde bu isimlendirme ortadan kaldırıldı. Yeni tanıtılan ürünler; Apple Watch, Apple TV ve Apple Pen gibi isimlendirmeler yapıldı. Bu yazıda size Apple’in “i” harfinden neden vazgeçtiğini ve model isimlendirmelerinin hikayesini anlatacağım.

Apple  1976 yılında tanıttığı ilk bilgisayarına Apple I ismini verdi. Bir yıl sonra gelen yeni model de Apple II olarak adlandırıldı. Bu modeller başarılı da oldu ancak bir sonraki model olan Apple III‘te ürünlerin %20’si arızalı olduğu için sadece 70.000 adet satabildi. Apple da durum böyle olunca odağını Macintosh gibi farklı projelere çevirdi.

Apple 1979 yılından beri Macintosh ile yola devam ediyor. Ürün adlandırmadan sorumlu olan kişi Jef Raskin, en sevdiği elma cinsi olduğu için Macintosh ismini verdi. Ancak bu isme sahip olmak Apple için de pek kolay olmadı. Bu elma cinsinin doğru yazılışı mcintosh şeklindeydi ve bu isme sahip bir ses ürünleri üreten şirket vardı. Apple’da telif ihlalini önlemek için araya bir “a” harfi ekledi ancak bu da yeterli olmadı. MCıntosh Labs markası, isim hakları konusunda öyle ısrarcıydı ki, Steve Jobs tarafından yazılmış bir mektup bile markaya gönderildi. Ancak bu rica da Mcintosh Labs tarafından reddedildi. Ancak Apple, 1983 yılında markayı lisanslamayı başardı.

Apple o günden sonra çıkan bilgisayar modellerinde Macintosh ismini kullanmaya başladı. Ancak Steve Jobs’ın şirkete geri döndüğü zaman ibook gibi farklı isimlendirmeye sahip modeller de ortaya çıktı.

Bununda bir sebebi vardı çünkü iBook tanıtılmadan bir yıl önce “i” harfinin ilk defa kullanıldığı iMac tanıtılmıştı ve çok da başarılı olmuştu. Steve Jobs, isimlendirme konusunda iMac ile benzer yoldan gitmek için Macbook yerine iBook ismini tercih etmişti.

Peki Apple’ın i ifadesini ilk olarak iMac’de kullanmasının sebebine gelecek olursak: Aslında basit bir sebebi var o da internetin i’si. Örneğin 3G şebeke teknolojisini vurgulamak için iPhone 3G isimli bir modelin tanıtılması gibi… Bu isimlendirme şekli de ilk olarak Ken Segall tarafından öne sürülmüştü. Kendisi, Apple’ın “Think Different” sloganını da oluşturan isimdir.

Steve Jobs başta bu ismi pek beğenmedi. iMac yerine düşünülen isimlerden biri de MacMan’di. Bunun gibi pek çok farklı isim düşünülüyordu. Steve Jobs, iMac ismini her ne kadar beğenmese de prototipler üzerinde bu ismin kullanıldığı söyleniyor. Görüşüne göre Steve Jobs, iMac ismine alıştı ki tanıtılan üründe bu isim yer aldı.

Steve Jobs’ın şirkette tekrar işin başına geçtiği dönemde tanıtılan iMac ve iBook başarılı satış rakamlarına ulaştı ve zor durumda olan Apple’ın kâra geçmesini sağladılar. Bu iki başarılı üründen sonra Apple “i” ifadesine sımsıkı sarıldı ve yeni çıkan ürünlerinde de kullanmaya başladı. 2001’de tanıtılan iPod, 2007’de tanıtılan iPhone, 2010’da tanıtılan iPad…

Apple bu “i” harfine öylesine bağlandı ki, şirket başka hiçbir markanın bu isimlendirmeyi kullanmaması gerektiğini savunmaya başladı çünkü tüketiciler i harfine sahip örneğin iHome isimli bir hoparlör gördüklerinde Apple tarafından üretilmiş olduğunu düşünebilirlerdi, ama bu cihaz Apple tarafından üretilmemişti. Bu da Apple’ın oluşturduğu marka algısına zarar verebilirdi. 

Apple “i” ifadesini sahiplenmek için mahkemeye başvursa da, bu talebi reddedildi. Bu sonuç da Apple için dönüm noktası oldu çünkü 2010 yılından sonra tanıtılan hiçbir ürün modelinde “i” ifadesi yer almadı. Örneğin Apple’ın akıllı saat duyuracağı dedikoduları yayıldığında isim olarak herkesin aklına iWatch geliyordu. Ancak 2015 yılında Apple Watch ismiyle saat piyasaya sürüldü. Hatta neden Apple Watch isminin tercih edildiği Tim cook’a sorulduğunda, “Apple Watch daha fazla hoşuma gitti” gibi kaçamak bir cevap vermişti.

Apple “i” ön ekinden vazgeçti ama belki de böylesi daha iyi olmuştur. Çünkü “i” harfinin yer aldığı ancak Apple tarafından üretilmeyen ürünler, kullanıcıların aklında kafa karışıklığına sebep olurken, Apple Watch ismini duyduklarında akla gelen tek bir ihtimal var, o da saati Apple’ın ürettiği. Hem de Apple ifadesini ticari amaçlar için başka markaların kullanamayacağını düşününce iyi bir çözüm gibi görünüyor.

Aslına bakarsak bu Apple’ın daha önce aklında geçen bir hamleydi ve 2006 yılında laptop modellerinde kullandığı iBook isminin yerini Macbook ismi almıştı. Steve Jobs sebep olarak da tüm Macintosh modellerimizde Mac takısını görmek istiyoruz demişti. Aynı şekilde Powerbook modelinin ismi de Macbook Pro olarak değiştirilmişti.

Yine 2006 yılında tanıtılan Apple TV modeli de iTV yerine Apple TV olarak isimlendirilmişti. Bunun sebebi ise iTV isimli İngiliz televizyon platformu ile anlaşmaya varılamadığı için ürünün ismi Apple TV olarak değiştirildi. Hatta lansman esnasında iTV olarak tanıtılan ürün, bir süre sonra sessiz sedasız Apple TV olarak değiştirildi. 

Son yıllarda tanıtılan Apple ürünlerine baktığımızda da halen benzer stratejinin kullanıldığını görüyoruz. Apple Pencil, Apple Card, Apple Pay gibi… Tabi bu değişiklik sadece fiziksel ürünlerde değil, yazılımlarda da gerçekleşti. iBooks olarak kitaplık uygulaması Books ismini, iPhotos isimli fotoğraf uygulaması Photos, ve en yakın zamanda MacOS Catalina sürümü ile iTunes yerini Apple Music‘e bıraktı.

Anlayacağınız Apple “i” harfini gözden çıkardı. Peki halen daha piyasada olan, pek çoğumuzun kullandığı, iPhone, iPad, iPod, iMac modellerinin isimleri ne olacak?

Bu soruya kesim cevap vermek mümkün değil ancak birkaç farklı ihtimal söz konusu. Apple yeni iPhone modellerini direkt farklı bir isimle adlandırır, tıpkı iBook ve Powerbook modellerinde olduğu gibi. Belki de iPhone, Apple Phone ismini alabilir. Tabi burda söz konusu olan model Apple’ın en çok sattığı ürün ve tüm dünyaca bilinen bir isim olan iPhone olduğu için marka bu isimden hemen vazgeçmeyebilir. İkinci bir olasılık olarak iPhone modelleri başarısını kaybedene kadar, bu isimle devam edip, sonra sessiz sedasız ortadan kaldırabilir. Tıpkı iPod’da olduğu gibi. iPhone modelleri tanıtıldıktan sonra iPod modelleri popülaritesini hızla kaybetti ve şuan baktığımızda sadece iPod Touch modeli satışlarına devam ediliyor. Belki bir gün iPod ve iPhone isimleri de tarihe karışabilir.

Bu yazı da sizlere Apple’ın model isimlendirme hikayesini anlatmaya çalıştım. Konu ile ilgili hazırladığım videoyu da izleyebilirsiniz. Fikir ve ana kaynak.

Tarih:Teknoloji

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir