İçeriğe geç

KASITLI ESKİTME (videolu)

Aldığım telefon niye iki yıla kalmadan kasmaya başlıyor? Evdeki lambalar niye aynı aralıklarla patlıyor?  Aldığım eşyalar niye garantisi bittiği gibi bozuluyor?

Cevap oldukça basit: Kasıtlı eskitme . İlk olarak 1920’lerde oldukça uzun ömürlü olan ampulleri kısa ömürlü hale getirdiler. İlk üretilen lambalar şaşırtıcı bir şekilde o kadar uzun ömürlülerdi ki California Livermore itfaiye istasyonunda 1901 yılından beri halen daha yanan bir ampul var.  Ampul o kadar meşhur ki haberler, belgesellere konu oluyor, hatta insanlar ampulle fotoğraf çektirip onu ziyaret ediyor.  2001’de 100 yaşına giren ampul için görkemli bir doğum günü de kutlanmış.

Gelelim bu eskitme planının nerede ortaya çıktığına. 1924 yılında dünya genelinde ki en önemli ampul üreticileri bir araya gelir ve ampulün ömrünü aşamalı olarak 1000 saate indirmeye karar verirler. Eğer bu sürenin üzerinde üretim yapan firmalar olursa, para cezası ile cezalandırıldılar.

1930’lu yıllarda Amerika’nın büyük bir krizde olduğu dönemde Bernard London isimli başarılı emlakçı planlı, eskitmeyi yasalaştırarak krizden kurtulmayı önerdi, ancak onu kâle alan olmadı. Fikir 1950’lerde Brooks Stevens tarafından tekrar ortaya çıktı, ancak bir farkla: insanları zorlamak yerine ellerinde eşyaların iyi olmadığını, eski, demode olduğunu söyleyerek tüketicileri yeni eşyalar satın almaya yönelttiler.

Kasıt eskitmenin ekonomide sürekliliği sağlamak için gerekli olduğunu düşünürsek, son yıllarda hızla artan tüketim ile birlikte büyük bir çevre felaketini de beraberinde getiriyor.  Örneğin tüketimin fazla olduğu ülkelerdeki atıkları uzaklaştırmak için 3.dünya ülkelerine atıklar bırakılıyor. Gana’da bu ülkelerde biri.

Bilinçli eskitmeyi özellikle elimizden düşürmediğimiz akıllı telefonlarda rahatlıkla görebiliyoruz. En pahalı modeli bile satın alsak 3 yıl sonra kullanılmaz hale gelebiliyor. Amaç elbetteki kullanıcıya sürekli olarak satış yapmak.

Böyle gelmiş böyle geçer mi diyeceğiz? Yoksa bu eylemleri yöneten kişiler arasında mı olacağız?

Tarih:Aklında olsun!

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir